آیا تا به حال درد نبض گونه یا درد ضربان دار دندان را تجربه کردهاید؟ این درد مبهم ساعت ها یا روزها ادامه دارد و گاه خود به خود تشدید و حتی از بین میرود گاهی می تواند بسیار آزار دهنده و مزاحم باشد. این درد معمولا در اثر عفونت ایجاد میشود که علت عفونت هم در بیشتر اوقات پوسیدگی و یا آبسه دندان است. با این وجود درد ضربان دار میتواند علل متفاوت دیگری هم داشته باشد.
فرد نمیتواند علت درد ضربان دار دندان را تنها بر اساس علائم تشخیص دهد زیرا همیشه امکان دیدن جراحات یا آبسه وجود ندارد. بنابراین، مراجعه به دندانپزشک در اسرع وقت برای تشخیص علت این درد ضروری است.در ادامه مقاله به علت درد ضربان دار دندان و درمان آن میپردازیم.
این نوع درد معمولا نشانه ی یک عفونت دندانی یا لثه ای است که باعث التهاب و فشار خون در داخل دندان می شود. درد ضربان دار دندان می تواند به صورت مداوم یا گاه به گاه احساس شود و ممکن است با تغییر وضعیت بدن، خوردن غذا یا نوشیدنی های گرم یا سرد یا تحریک دندان تشدید شود.
این درد دندان معمولاً نیاز به بررسی دندانپزشکی دارد ممکن است به دلیل پوسیدگی، عفونت، بیماری لثه، یا مشکلات دندان عقل باشد. در زیر دلایل درد ضربان دار دندان به صورت ساده توضیح داده شده است:
ترمیم های شکسته شده: گاهی اوقات ترمیمهای دندانی مشکلاتی پیدا میکنند، دچار شکستگی میشوند همین شکستگی دندان را در معرض پوسیدگی و نبض زدن دندان پر شده قرار میدهد. در مورد افراد مسن این مشکل رایج تر است، چرا که افراد مسن به دلیل سایش تدریجی دندان های خود بیشتر در معرض شکسته شدن پرکردگی قرار میگیرند.
پوسیدگی و خرابی دندان:پوسیدگی دندان موجب ایجاد حفره درون دندانهای شخص میشود. درد ناشی از پوسیدگی دندان را نمیشود در خانه برطرف کرد. به همین خاطر با ایجاد درد ضربان دار بهتر است فورا به دندانپزشک مراجعه کنید تا مشکل شما را تشخیص داده و درمان کند.
بیماری پریودنتال(لثه): بیماری لثه از دیگر عواملی است که میتواند باعث ایجاد نبض زدن دندان شود. این بیماری را جدی بگیرید و روند درمان آن را به تعویق نیندازید، این بیماری در صورت عدم درمان علاوه بر درد شدید و ضربان دار در فک، ممکن است باعث عقب رفتن لثه و باعث نازیبایی دندان ها شود. همچنین درد و التهاب ناشی از این بیماری اعمال روزمره زندگی مانند غذا خوردن، مسواک زدن و… را با مشکلاتی مواجه میکند.
شل شدن روکش دندان:روکش های دندانی هم مادام العمر نیستند. در صورتی که این روکشها شل شوند و یا آسیب ببینند دندانی که زیر آن قرار دارد بهدلیل تراشیده شدن لایه رویی بسیار حساس است و ممکن است دچار درد ضربان دار شود.
عفونت دندان: عفونت یکی از علل شایع دل زدن دندان است که به دلایل متعددی رخ میدهد ولی پروسه ایجاد آن به ایجاد شکستگی در عاج دندان و یا پوسیدگی دندان و در نهایت عفونی شدن پالپ دندانبرمیگردد. به عبارتی آبسه دندان به باکتری اجازه میدهد تا وارد قسمت زنده دندان که شامل رگ های خونی و عصب هاست شود. گاه این عفونت میتواند از دندان به فک یا حتی سایر مناطق بدن گسترش یابد.
ضعیف شدن مینای دندان: زمانی که لایه بیرونی دندان یعنی مینا ضعیف میشود، منجر به درد ضربان دار خواهد شد.
دندان عقل: گاهی اوقات نیز دندان عقل و فشاری که به سایر دندان های مولر وارد میکند دلیل دندان ضربان دار است. محل قرارگیری دندان عقل، درست در انتهای حفره دهان و عقبتر از سایر دندانهاست، بنابراین گاهی اوقات با قرارگیری نامناسب این دندان داخل فک(دندان عقل نهفته) و یا به دلیل کوچک بودن آروارهها، این دندان با وارد کردن فشار به دندان های دیگر باعث ایجاد درد در آن ها میشود.
وسایل دندانپزشکی:یکی از علل کمتر شایع درد ضربان دار دندان وسایل دندانپزشکی از جمله ارتودنسی است. نصب ارتودنسی میتواند همراه با درد باشد و این درد ممکن است تا چندین روز و تا جا افتادن آن درون دهان ادامه داشته باشد.
گیر کردن غذا یا ذرات آن بین دندان: گاهی اوقات درد دندان به دلیل گیر کردن غذا درون آنهاست. گیر کردن غذا ممکن است باعث فشار آمدن به سایر دندانها شده و ایجاد درد کند. برای پایان دادن به این درد کافی است که از نخ دندان استفاده کنید و ذرات غذا را از بین دندانها بیرون آورید.
غذاها و نوشیدنیهای سرد: بستنی، تکه های یخ، آب سرد و بسیاری دیگر از غذاها یا نوشیدنیهای سرد، از علل شایع دندان ضربان دار هستند. درصورتی که مشکلاتی مانند پوسیدگی و یا عفونت کانال ریشه را داشته باشید اجتناب از این محرکها یا استفاده از خمیر دندان مخصوص دندانهای حساس میتواند کمک کننده باشد.
غذاها یا نوشیدنی های گرم: در واقع هر دو غذای سرد یا گرم میتوانند باعث ایجاد حساسیت و درد شوند. چای و قهوه از رایجترین و محبوبترین نوشیدنیها هستند که در صورتی که دندان، پوسیدگی و یا عفونت داشته باشد باعث ایجاد نبض زدن دندان میشوند. پس توجه داشته باشید که پرهیز از غذاها و نوشیدنیهای داغ و سرد از شروع دردهای ضربان دار دندان جلوگیری میکند.
مسواک زدن: شاید برایتان جالب باشد که بدانید که مسواک زدن همیشه و در هر شرایطی مفید نیست! در واقع اگر دندان شما پوسیده و یا پالپ آن عفونی شده باشد ممکن است هنگام مسواک زدن یا مدت کوتاهی پس از آن دردهای ضربان دار را تجربه کنید. اما در صورتی که پوسیدگی دندان در مراحل اولیه خود باشد مسواک زدن ملایم میتواند باعث کاهش گسترش پوسیدگی و به نوعی جلوگیری از عفونی شدن پالپ شود.
درمان و نکات مراقبتیدرد ضربان دار دندان
درمان نبض زدن دندان بستگی به علت و شدت آن دارد. اگر دچار درد ضربان دار دندان و لثه هستید و قبل از مراجعه به دندانپزشک به دنبال راهی برای تسکین آن هستید، میتوانید از روشهای زیر استفاده کنید:
شستشو با آب نمک: محلولی از آب نمک با آب ولرم درست کرده و دهان خود را با آن شستشو دهید. به شور کردن بیش از حد محلول احتیاجی نیست. پیشنهاد میکنیم به ازای ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیلیتر آب تنها نصف قاشق چای خوری نمک بریزید.
شستشو با پراکسید هیدروژن: از این محلول به عنوان جایگزینی برای شستشو با آب نمک استفاده میشود. با محلولی که از نسبتهای مساوی آب و پراکسید هیدروژن درست میکنید دهان خود را شستشو دهید و حواستان باشد به هیچ وجه این محلول را قورت ندهید.
مسکن های OTC: داروهای OTC یا بدون نسخه داروهایی مانند ایبوپروفن هستند که بدون تجویز پزشک هم قابل خریداری از تمامی داروخانهها هستند. معمولا دندانپزشکان استامینوفن را برای و برای بزرگسالان داروهایی مانند ایبوپروفن، ناپروکسن و حتی آسپیرین تجویز میکنند. توجه کنید که در صورتی که از آسپرین استفاده میکنید، آن را قورت دهید یعنی آن را درست روی دندان یا لثه خود قرار ندهید. قرار دادن قرص آسپیرین داخل دهان ممکن است به حفره دهان شما آسیب بزند.
ژل های بی حس کننده: این ژل ها و مایعات تسکین دهنده درد را مستقیماً روی دندان ضربان دار و لثههای مجاور آن بمالید. این ژلها حاوی لیدوکائین یا بنزوکائین هستند و میتوانند برای مدتی ناحیه دردناک را بیحس کنند. این محصولات معمولا تنها برای استفاده کوتاه مدت در نظر گرفته میشوند.
استفاده از نخ دندان: برای اطمینان از اینکه چیزی بین دندان ها گیر نکرده است
کمپرس آب سرد: بر اساس نظر محققان کمپرس آب سرد و یا حتی قالبهای یخ میتواند سیگنالهای درد به مغز شما را متوقف کند.
روغن گل میخک: این درمان طبیعی محل درد را بیحس میکند. برای استفاده از این روغن از یک پنبه کمک بگیرید، پنبه را به روغن آغشته کنید و آن را مستقیماً روی محل درد بکشید. این روغن حتی ممکن است به اندازه بنزوکائین و لیدوکائین موجود در ژل های بیحس کننده موثر باشد.
زنجبیل: زنجبیل یک گیاه دارویی است که خواص ضد التهاب، ضد باکتری و ضد درد دارد. برای استفاده از زنجبیل، می توان یک قطعه کوچک آن را پوست کند و روی دندان دردناک گذاشت. این کار را می توان هر روز چند بار تکرار کرد.
عصاره وانیل:عصاره وانیل دارای اتانول است. اتانول میتواند محل درد را برای مدتی بی حس کند، همچنین آنتی اکسیدانهای موجود در وانیل ممکن است باعث تسریع روند بهبودی شوند. برای استفاده از عصاره وانیل میتوانید همانند روش استفاده از روغن میخک از یک پنبه کمک بگیرید.
مراجعه به دندانپزشک: مراجعه به دندانپزشک برای تشخیص و درمان علت اصلی درد ضربان دار دندان ضروری است. دندانپزشک ممکن است برای درمان پوسیدگی، شکستگی یا عفونت دندانی، از روش هایی مانند ترمیم، تاج گذاری، عصب کشی، کشیدن دندان یا جراحی لثه استفاده کند. این روش ها می توانند به رفع درد ضربان دار دندان و جلوگیری از بروز مجدد آن کمک کنند.
با این حال، این راهکارها فقط تسکین دهنده های موقتی هستند و برای جلوگیری از بدتر شدن وضعیت، مراجعه سریع به دندانپزشک، که میتواند علت اصلی درد را تشخیص داده و درمان مناسب را ارائه دهد، بسیار ضروری است.
آیا درد ضربان دار دندان خطرناکه؟
بله، چون اغلب نشونه ی التهاب یا عفونته. اگر نادیده گرفته بشه و به موقع بهش رسیدگی نشه، این عفونت میتونه به استخوان فک یا حتی سایر نقاط بدن سرایت پیدا کنه. مخصوصاً اگه درد با تب یا ورم همراه باشه باید فوراً به دندانپزشک مراجعه کنی.
چه زمانی به دندانپزشک مراجعه کنیم؟
اگر فردی نتواند علت درد را تعیین کند یا درد از بین نرفت و اگر علائم زیر را مشاهده کردید هر چه سریعتر به دندانپزشک مراجعه کنید:
تب
صورت متورم
مشکل در بلع یا تنفس
از دست دادن هوشیاری و احساس گیجی
دندان درد شدید
دندان درد مداوم بیش از ۱ یا ۲ روز
افزایش التهاب
قرمزی در اطراف لثه
گوش درد یا تب
وجود دندان ترک خورده، شکسته یا پریده
درد در هنگام باز کردن دهان یا جویدن
درد مبهم و مداوم
طعم یا بوی بد دهان
مراجعه زودهنگام به دندانپزشک نه تنها از درد و ناراحتی بیشتر جلوگیری میکند، بلکه از عوارض جدی نیز پیشگیری خواهد کرد.
سخن پایانی ✨
اهمیت مراقبت از دندان برای ماندگاری لبخند
🦷
درد ضربان دار دندان
درد ضربان دار دندان نشانه این است که چیزی در داخل یا نزدیک دهان با مشکل رو به رو شده است. حتی اگر درد بدتر نشود، مراجعه به دندانپزشک برای تشخیص و درمان علت مهم است. درمان زود هنگام میتواند از عفونت های جدی و مشکلات سلامتی شدید، مانند عفونتی که به سایر نواحی بدن سرایت کند، جلوگیری میکند.
نکات مراقبتی:
مسکن های بدون نسخه
ژل های بی حس کننده مانند لیدوکائین
شستشو با آب نمک ولرم
روش های طبیعی مانند استفاده از روغن گل میخک و زنجبیل
درنهایت درباره ی درد ضربان دار دندان، علت، علائم و درمان آن صحبت کردیم. به یاد داشته باشید که بهداشت دهانی مناسب می تواند به پیشگیری از بسیاری از مشکلات دندانی کمک کند. پس از دندان های خود مراقبت کنید و لبخند زیبای خود را حفظ کنید.
مشاوره و پیگیری منظم با دندانپزشک متخصص، کلید حفظ نتیجه مطلوب و تجربهای مطمئن از درمان است.
