
لثه ها بافت نرمی هستن که دندان ها رو در جای خودشون محکم نگه میدارن. سلامت لثه ها یعنی پایه و اساس دندان های سالم. وقتی لثه ها با بیماری لثه درگیر میشن، اولین خط دفاعی دهان در برابر باکتری ها از بین میره. این موضوع میتونه منجر به مشکلاتی مثل:
جهت مطالعه خدمت : جراحی لثه در کلینیک دندانپزشکی خاتم کلیک کنید
ارتباط بین بیماری لثه و سلامت عمومی بدن یکی از موضوعات مهم و مورد توجه در دندانپزشکی امروزه. تحقیقات نشون دادن که عفونت های مزمن لثه میتونن بر سایر نقاط بدن تأثیر بذارن. این رابطه دوطرفه ست؛ یعنی هم بیماریهای سیستمیک میتونن خطر ابتلا به بیماری لثه رو افزایش بدن و هم بیماری لثه میتونه برخی بیماریهای دیگه رو تشدید کنه. برای مثال:
لثه ها نقش حیاتی در حفظ دندان ها و دفاع از بدن دارند.
لثهها بافت نرمی هستند که دندانها را محکم نگه میدارند. سلامت آنها، اولین سد دفاعی دهان در برابر باکتری هاست.
اولین نشانه التهاب (ژنژیویت).
رشد باکتری ها زیر خط لثه، قرمزی و التهاب.
عقب نشینی لثه، نمایان شدن ریشه و حساسیت دندان.
در مراحل پیشرفته (پریودنتیت)، تخریب استخوان و لقی دندان.
عفونتهای مزمن لثه میتوانند بر سایر نقاط بدن تأثیر بگذارند و این رابطه دوطرفه است.
دیابتیها مستعدترند؛ بیماری لثه کنترل قند خون را دشوار میکند.
باکتریهای لثه وارد جریان خون شده، خطر حملات قلبی و سکته را افزایش میدهند.
تغییرات هورمونی باعث حساسیت لثه؛ ارتباط با زایمان زودرس و وزن کم نوزاد.
تحقیقات در مورد ارتباط با آلزایمر، پوکی استخوان و بیماریهای تنفسی.
بیماری لثه یا پریودنتال، عفونتی مزمن است که بافتهای نگهدارنده دندانها را تحت تأثیر قرار میدهد و از علل اصلی از دست دادن دندان در بزرگسالان است. این بیماری علاوه بر سلامت دهان، میتواند سلامت کلی بدن را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
لثهها نقش مهمی در سلامت دهان دارند:
نگهدارنده دندانها: لثهها دندان ها را همراه با استخوان و رباط ها محکم نگه میدارند.
محافظت در برابر باکتریها: لثه های سالم سد دفاعی در برابر باکتریهای مضر هستند.
جذب ضربه: به عنوان بالشتک نرم فشار جویدن را جذب میکنند.
زیبایی لبخند: لثههای سالم ظاهر زیبا و متناسبی به لبخند میبخشند.
پلاک میکروبی: تجمع پلاک که لایهای از باکتری هاست، علت اصلی بیماری است. عدم پاکسازی پلاک به جرم (تارتار) تبدیل شده و رشد باکتریها را تشدید میکند.
بهداشت ضعیف دهان: مسواک زدن و نخ دندان کشیدن نادرست منجر به تجمع پلاک و التهاب لثه میشود.
عوامل ژنتیکی: برخی افراد به طور ژنتیکی مستعد بیماری لثه هستند.
سیگار و دخانیات: جریان خون به لثه را کاهش داده و توانایی مبارزه با عفونت را کاهش میدهد.
تغییرات هورمونی: نوسانات هورمونی حساسیت لثهها را افزایش میدهد.
بیماریهای سیستمیک: مانند دیابت و بیماریهای خودایمنی که سیستم ایمنی را تضعیف میکنند.
داروهای خاص: برخی داروها باعث خشکی دهان یا رشد بیش از حد لثه میشوند.
تغذیه نامناسب: کمبود ویتامینها، بهخصوص ویتامین C، توانایی مبارزه با عفونت را کاهش میدهد.
با شناخت این عوامل و مشورت با دندانپزشک میتوان پیشگیری مؤثری برای حفظ سلامت لثه و دهان داشت.
عفونتی جدی و مزمن که بافتهای نگهدارنده دندانها را تحت تاثیر قرار میدهد.
دندانها را محکم در جای خود نگه میدارند و ساختاری پایدار برای جویدن و صحبت فراهم میکنند.
سد دفاعی طبیعی در برابر میکروبها و باکتریها، مانع ورود آنها به عمق بافت و استخوان.
بالشتکی نرم برای جذب فشارهای جویدن، جلوگیری از آسیب به دندان و فک.
لثههای سالم و صورتی، نقش مهمی در تناسب و جلوه زیبایی لبخند شما دارند.
هنگامی که این بافتهای مهم دچار **بیماری لثه** میشوند، کل ساختار دهان تحت تاثیر قرار میگیرد.
عوامل مختلفی در بروز و پیشرفت بیماری لثه نقش دارند. با شناخت آنها از سلامت دهان و دندان خود محافظت کنید.
لایهای چسبناک از باکتریها که مهمترین عامل است. اگر حذف نشود، به جرم دندان تبدیل میشود که نیاز به جرمگیری حرفهای دارد.
مسواک زدن و نخ دندان کشیدن نامنظم یا نادرست، منجر به تجمع پلاک و پیشرفت بیماری میشود.
برخی افراد به طور ژنتیکی مستعدترند؛ سیستم ایمنی آنها واکنش شدیدتری به باکتریها نشان میدهد.
کاهش جریان خون، اختلال در مبارزه با عفونت و کندی بهبود؛ تشخیص زودهنگام را دشوار میکند.
در دوران بارداری، بلوغ، یائسگی یا چرخه قاعدگی، لثهها حساستر و مستعد التهاب میشوند.
مانند دیابت کنترل نشده، بیماریهای قلبی، ایدز و خودایمنی که سیستم ایمنی را تضعیف میکنند.
برخی داروها (مانند ضدافسردگیها) باعث خشکی دهان یا رشد بیش از حد لثه شده و خطر را افزایش میدهند.
کمبود ویتامینها و مواد معدنی (به ویژه ویتامین C) سیستم ایمنی را ضعیف کرده و توانایی مبارزه با عفونت را کاهش میدهد.
ژنژیویت، خفیفترین شکل بیماری لثه است و معمولاً اولین مرحلهای است که دندانها و لثهها را تحت تاثیر قرار میدهد. تشخیص و درمان به موقع این بیماری از پیشرفت آن به مراحل شدیدتر، مانند پریودنتیت، جلوگیری میکند. با شناخت دقیق علائم، علتها و روشهای درمان، میتوان سلامت لثهها را حفظ کرد و از مشکلات جدیتر پیشگیری نمود.
ژنژیویت در واقع التهاب لثههاست که معمولاً ناشی از تجمع پلاک میکروبی روی دندانها و خط لثه ایجاد میشود. پلاک، لایهای چسبناک از باکتریها است که بهمرور زمان میتواند باعث التهاب و خونریزی لثه شود.
ویژگی مهم ژنژیویت این است که هنوز به بافتهای عمیقتر مانند استخوان و رباطهای نگهدارنده دندان نفوذ نکرده است. این بدان معناست که بیماری کاملاً قابل برگشت است و با درمان صحیح و رعایت بهداشت دهان و دندان، لثهها میتوانند به حالت سالم اولیه خود بازگردند.
ژنژیویت معمولاً بدون درد شدید آغاز میشود و بسیاری از افراد ممکن است تا زمان بروز خونریزی یا تورم متوجه آن نشوند. بنابراین شناخت علائم اولیه بسیار حیاتی است.
تشخیص زودهنگام ژنژیویت به پیشگیری از مشکلات جدیتر کمک میکند. علائم شایع شامل موارد زیر هستند:
خونریزی لثه
خونریزی هنگام مسواک زدن یا استفاده از نخ دندان شایعترین علامت ژنژیویت است. حتی خونریزی خفیف هم نباید نادیده گرفته شود، زیرا اولین هشدار برای التهاب لثه محسوب میشود.
تغییر رنگ لثه
لثههای سالم صورتی کمرنگ هستند، اما در ژنژیویت، لثهها ممکن است قرمز یا بنفش پررنگ شوند. این تغییر رنگ نشاندهنده التهاب و افزایش جریان خون در بافت لثه است.
تورم و پفکردگی لثهها
لثهها از حالت سفت و چسبنده طبیعی خارج شده و نرم، متورم و پفکرده به نظر میرسند. این حالت باعث میشود لثهها به لمس حساس باشند.
حساسیت یا درد
حتی اگر در حالت عادی درد نداشته باشید، لثهها ممکن است هنگام لمس یا فشار کمی حساس یا دردناک شوند.
بوی بد دهان (هالیتوزیس)
تجمع باکتریها و التهاب لثه میتواند منجر به بوی نامطبوع و مزمن دهان شود.
شناخت این علائم برای تشخیص زودهنگام و جلوگیری از پیشرفت بیماری به مرحله پریودنتیت حیاتی است.
ژنژیویت اغلب قابل درمان است و دلیل اصلی آن تجمع پلاک میکروبی روی دندانها و خط لثه است. سایر عوامل تاثیرگذار عبارتند از:
بهداشت ضعیف دهان و دندان
عدم مسواک زدن و نخ دندان کشیدن صحیح و منظم باعث تجمع پلاک و ایجاد التهاب میشود.
تغییرات هورمونی
بلوغ، بارداری و یائسگی میتوانند لثهها را حساستر کنند و ریسک ژنژیویت را افزایش دهند.
مصرف برخی داروها
داروهایی که باعث خشکی دهان یا رشد بیش از حد لثه میشوند، میتوانند زمینهساز ژنژیویت باشند.
بیماریهای سیستمیک
بیماریهایی مانند دیابت کنترل نشده میتوانند سیستم ایمنی بدن را تضعیف کرده و لثهها را مستعد التهاب کنند.
کمبودهای تغذیهای
به ویژه کمبود ویتامین C که برای سلامت بافتهای لثه حیاتی است.
با رعایت بهداشت و تشخیص به موقع، ژنژیویت کاملاً قابل درمان و برگشتپذیر است.
درمان ژنژیویت معمولاً ساده و موثر است و شامل مراحل زیر میشود:
جرمگیری حرفهای توسط دندانپزشک
حذف پلاک و جرم از سطح دندانها و خط لثه اولین گام درمان است.
بهداشت دهان و دندان منظم
مسواک زدن روزانه، استفاده صحیح از نخ دندان و دهانشویه ضدعفونیکننده به پیشگیری و درمان کمک میکند.
معاینات دورهای دندانپزشکی
مراجعات منظم به دندانپزشک برای ارزیابی سلامت لثهها و پیشگیری از پیشرفت بیماری بسیار اهمیت دارد.
با رعایت این نکات، لثهها میتوانند به حالت سالم و طبیعی بازگردند و از بروز بیماریهای شدیدتر مانند پریودنتیت جلوگیری شود.
مسواک زدن حداقل دو بار در روز با خمیر دندان حاوی فلوراید
استفاده روزانه از نخ دندان یا ابزارهای بیندندانی
رعایت رژیم غذایی سالم و مصرف ویتامینها
پرهیز از سیگار و دخانیات که باعث کاهش جریان خون در لثه میشوند
مراجعات منظم به دندانپزشک
ژنژیویت اولین گام در بیماریهای لثه است و پیشگیری و درمان به موقع آن سلامت کلی دهان و دندانها را تضمین میکند.
مرحله پیشرفته تر بیماری لثه – تخریب بافت ها و پیامد های جدی
پریودنتیت: التهاب و عفونت مزمن لثهها که به ساختارهای عمیق تر نگهدارنده دندان ها (استخوان فک، رباطها و سیمان ریشه) سرایت کرده است.
پلاک و جرم در خط لثه تجمع مییابند و باعث التهاب اولیه میشوند.
پلاک و جرم به زیر خط لثه گسترش یافته و سموم باکتریایی تولید میکنند.
پاکت های پریودنتال (فضاهای عمیق) تشکیل میشوند. باکتریها و پاسخ ایمنی بدن باعث تخریب تدریجی بافتها و استخوان میشوند.
این چرخه معیوب ادامه مییابد تا بیماری از ژنژیویت به **پریودنتیت** تبدیل شود.
این علائم معمولاً شدیدتر و واضحتر از ژنژیویت هستند و نیاز به توجه فوری دارند:
عقبنشینی لثهها، بلندتر به نظر رسیدن دندانها، نمایان شدن ریشه و حساسیت دندان.
تخریب استخوان و رباطها باعث از دست رفتن پشتیبانی دندان و در نهایت از دست دادن دندان.
شدیدتر از ژنژیویت، ناشی از فعالیت باکتریهای بیهوازی در پاکتهای عفونی.
فضاهای عفونی بین دندان و لثه که توسط دندانپزشک (با پروب پریودنتال) قابل تشخیص است.
با لق شدن دندانها، ممکن است دندانها هنگام بستن دهان به درستی روی هم قرار نگیرند.
خروج چرک یا ترشحات از بین لثه و دندانها در برخی موارد شدید.
علائم التهاب که در پریودنتیت شدیدتر و مزمنتر از ژنژیویت هستند.
تشخیص زودهنگام این علائم و مراجعه فوری به دندانپزشک برای جلوگیری از آسیب بیشتر حیاتی است!
خطر اصلی پریودنتیت، آسیب **برگشتناپذیر** به ساختارهای حیاتی دهان است:
از بین رفتن استخوان آلوئولار که دندانها را نگه میدارد. این تخریب **غیرقابل برگشت** و دلیل اصلی لقی و از دست دادن دندان است.
رباطهای کوچکی که ریشه دندان را به استخوان متصل میکنند، در اثر عفونت و التهاب از بین میروند.
عقبنشینی لثهها، نمایان شدن ریشه دندان، افزایش خطر پوسیدگی ریشه و حساسیت.
شامل جرمگیری عمیق (اسکیلینگ و روت پلنینگ)، آنتیبیوتیکها، و در موارد پیشرفته تر، جراحی لثه برای پاکسازی پاکتها و بازسازی بافتها.
اهمیت ویژه: کنترل پریودنتیت برای سلامت عمومی بدن (ارتباط با دیابت، بیماریهای قلبی و…) نیز حیاتی است.
در ادامه معرفی انواع بیماری لثه، به یکی از اشکال نادر اما بسیار جدی آن، یعنی پریودنتیت تهاجمی، میپردازیم. این نوع از بیماری لثه، برخلاف پریودنتیت مزمن که پیشرفتی کند دارد، با سرعت بالایی باعث تخریب بافتهای نگهدارنده دندان میشود.
پریودنتیت تهاجمی (Aggressive Periodontitis) نوعی از بیماری لثه است که با از دست رفتن سریع و شدید استخوان و سایر بافتهای نگهدارنده دندان مشخص میشود. نکته تمایز اصلی این بیماری، شیوع در سنین پایینتر است؛ برخلاف پریودنتیت مزمن که عمدتاً در بزرگسالان دیده میشود، پریودنتیت تهاجمی میتواند در نوجوانان و حتی کودکان نیز بروز کند. این بیماری غالباً در خانوادهها به صورت ارثی منتقل میشود و نشاندهنده یک زمینه ژنتیکی قوی است.
یکی از ویژگیهای بارز پریودنتیت تهاجمی، پیشرفت بسیار سریع آن است. علائم این بیماری لثه اغلب در مدت زمان کوتاهی ظاهر شده و به سرعت تشدید میشوند:
این سرعت پیشرفت، پریودنتیت تهاجمی را به یک چالش جدی برای سلامت دهان و دندان تبدیل میکند و نیازمند تشخیص و درمان فوری و تخصصی است.
همانطور که ذکر شد، ژنتیک نقش بسیار پررنگی در بروز پریودنتیت تهاجمی دارد. در بسیاری از موارد، سابقه خانوادگی این بیماری لثه دیده میشود. این بدان معناست که افراد با پیشزمینهی ژنتیکی خاص، حتی با رعایت بهداشت دهان و دندان نسبتاً خوب، ممکن است در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به این بیماری باشند.
علاوه بر ژنتیک، واکنش ایمنی بدن نیز در این نوع بیماری لثه نقش کلیدی ایفا میکند. به نظر میرسد که در افراد مبتلا به پریودنتیت تهاجمی، سیستم ایمنی بدن به باکتریهای خاصی (مانند Aggregatibacter actinomycetemcomitans) واکنش بیش از حد یا نامناسبی نشان میدهد. این واکنش ایمنی نامتعادل به جای محافظت، باعث تخریب بیشتر بافتهای اطراف دندان میشود. به عبارت دیگر، سیستم دفاعی بدن به جای مبارزه مؤثر با باکتریها، به بافتهای سالم خودی آسیب میرساند و این امر منجر به از بین رفتن سریع استخوان و رباطهای پریودنتال میگردد.
درمان پریودنتیت تهاجمی معمولاً شامل ترکیبی از جرمگیری عمیق، استفاده از آنتی بیوتیک ها (سیستمیک و موضعی)، و در برخی موارد، جراحیهای پیشرفته لثه است. به دلیل سرعت بالای پیشرفت بیماری، تشخیص زودهنگام و شروع فوری درمان برای حفظ دندانها و سلامت دهان و دندان از اهمیت حیاتی برخوردار است.
شایعترین نوع بیماری لثه در بزرگسالان – پیشرفتی کند اما آسیبهای جدی
پریودنتیت مزمن: در میان بزرگسالان بسیار رایج است و معمولاً از اواسط بزرگسالی شروع میشود.
این پیشرفت کند میتواند به **آسیبهای جدی و برگشتناپذیر** منجر شود.
با وجود پیشرفت تدریجی، شناخت این علائم برای تشخیص بهموقع حیاتی است:
عقبنشینی تدریجی لثهها از سطح دندانها، نمایان شدن ریشه و ایجاد حساسیت.
جابجایی دندانها و ایجاد فاصله بینشان به دلیل تحلیل استخوان نگهدارنده.
ریشههای نمایان شده دندانها به محرکهایی مانند سرما، گرما، شیرینی یا لمس حساس میشوند.
هنگام مسواک زدن، نخ دندان کشیدن یا حتی به صورت خودبهخودی خونریزی میکنند.
لثهها ظاهری ملتهب، پفکرده و دردناک هنگام لمس پیدا میکنند.
تجمع باکتریها در پاکتهای لثه باعث تولید بوی ناخوشایند دهان میشود.
با پیشرفت بیماری و تخریب استخوان، دندانها شروع به لق شدن میکنند.
به دلیل لق شدن دندانها یا التهاب در بافتهای نگهدارنده، هنگام جویدن غذا درد احساس میشود.
با مشاهده این علائم، **معاینه دندانپزشکی فوری** ضروری است.
پریودنتیت مزمن بدون درمان، میتواند آسیبهای جدی و دائمی به سلامت دهان و دندان شما وارد کند:
تخریب تدریجی و دائمی استخوان آلوئولار (پایه حمایت دندانها).
غیرقابل بازگشت
رشتههای بافتی که دندان را به استخوان متصل میکنند، در اثر عفونت از بین میروند.
فضاهایی بین لثه و دندان که محل ایدهآلی برای رشد باکتریها و ادامه تخریب هستند.
نتیجه نهایی عدم درمان پریودنتیت مزمن، از دست دادن تدریجی و نهایی دندانها است.
هدف اصلی: کنترل عفونت، توقف پیشرفت بیماری، و حفظ دندانهای باقیمانده.
در ادامه شناخت انواع بیماری لثه، به یکی از حادترین و در عین حال نادرترین اشکال آن میرسیم: نکروز لثه. این بیماری، بر خلاف انواع مزمن و تهاجمی که عمدتاً با تخریب تدریجی یا سریع بافتها مشخص میشوند، با مرگ (نکروز) ناگهانی بافت لثه و استخوان همراه است و نیازمند توجه فوری پزشکی است.
نکروز لثه (Necrotizing Periodontal Disease) که گاهی با نامهای دیگری مانند “ژنژیویت اولسراتیو نکروزان حاد” (ANUG) یا “پریودنتیت اولسراتیو نکروزان” (ANUP) نیز شناخته میشود، یک عفونت شدید و دردناک لثه است. همانطور که از نامش پیداست، ویژگی اصلی آن مرگ و از بین رفتن بافت لثه (نکروز) است. این بیماری نادر ولی شدید است و میتواند به سرعت پیشرفت کند و آسیبهای جدی به سلامت دهان و دندان وارد کند.
شیوع آن در جمعیت عمومی کم است، اما در گروههای خاصی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، بیشتر دیده میشود.
علائم نکروز لثه بسیار مشخص، حاد و شدید هستند و اغلب به سرعت ظاهر میشوند. این علائم به دلیل نکروز (مرگ بافت) و عفونت شدید ایجاد میشوند:
این علائم بیماری لثه نشاندهنده یک وضعیت اضطراری دندانپزشکی است و نیاز به درمان فوری دارد.
نکروز لثه معمولاً در افراد سالم و دارای سیستم ایمنی قوی دیده نمیشود. این بیماری به شدت با ضعف سیستم ایمنی بدن مرتبط است. عوامل خطر و شرایطی که میتوانند زمینه ساز بروز نکروز لثه شوند، عبارتند از:
درمان نکروز لثه شامل جرمگیری عمیق و ملایم برای حذف باکتریها و بافتهای مرده، استفاده از آنتیبیوتیکها برای کنترل عفونت، و مسکنها برای کاهش درد است. همچنین، آموزش بهداشت دهان و دندان مناسب و رسیدگی به عوامل زمینهای (مانند بهبود تغذیه یا مدیریت استرس) برای جلوگیری از عود بیماری حیاتی است. در صورت عدم درمان، این بیماری لثه میتواند به سرعت پیشرفت کرده و منجر به تخریب گسترده استخوان و از دست رفتن دندان شود.
یک شکل نادر اما بسیار شدید از بیماری لثه – نیازمند توجه فوری پزشکی
نکروز لثه: یک عفونت شدید و دردناک لثه که با مرگ و از بین رفتن ناگهانی بافت لثه (نکروز) مشخص میشود. این بیماری به سرعت پیشرفت کرده و آسیبهای جدی وارد میکند.
علائم نکروز لثه بسیار مشخص، حاد و شدید هستند و اغلب به سرعت ظاهر میشوند:
درد بسیار زیاد که خوردن، آشامیدن و صحبت کردن را دشوار میکند.
بافت لثه بین دندانها (پاپیها) نکروز شده، ظاهری فرورفته و با لایهای خاکستری پوشیده میشوند.
ناشی از نکروز بافت و وجود باکتریهای خاص بیهوازی.
لثهها ممکن است بدون تحریک، به طور خودبهخودی خونریزی کنند.
لثههای اطراف مناطق نکروز شده، متورم و قرمز رنگ هستند.
در موارد شدیدتر، تب، خستگی و تورم غدد لنفاوی در گردن.
برخی بیماران از احساس طعم فلزی ناخوشایند در دهان شکایت دارند.
نکروز لثه به شدت با ضعف سیستم ایمنی بدن مرتبط است. عوامل خطر عبارتند از:
استرس فیزیکی یا روانی زیاد میتواند سیستم ایمنی را سرکوب کند.
کمبود ویتامینها و مواد مغذی (به خصوص ویتامین C) توانایی بدن برای مبارزه با عفونت را کاهش میدهد.
سیگار به شدت سیستم ایمنی لثهها را مختل و خطر ابتلا را افزایش میدهد.
مانند HIV/AIDS، سرطان، دیابت کنترل نشده و بیماریهای خودایمنی.
میتواند به عنوان یک عامل تحریک کننده عمل کند.
درمان فوری و تخصصی برای کنترل عفونت و جلوگیری از آسیب بیشتر حیاتی است:
در صورت عدم درمان، این بیماری میتواند به سرعت پیشرفت کرده و منجر به تخریب گسترده استخوان و از دست رفتن دندان شود.
همانطور که در طول این مباحث آموختیم، بیماری لثه، از ژنژیویت خفیف گرفته تا اشکال پیشرفته و جدی مانند پریودنتیت و نکروز لثه، یک تهدید خاموش اما قدرتمند برای سلامت دهان و دندان و حتی سلامت عمومی بدن شماست. از خونریزی لثه ساده هنگام مسواک زدن گرفته تا لقی دندان و تحلیل استخوان فک، هر یک از این علائم، زنگ هشداری هستند که نباید نادیده گرفته شوند.
فراموش نکنید که دهان شما، آینهای از سلامت کلی بدنتان است. ارتباط تنگاتنگ بیماری لثه با عارضههایی مانند دیابت، بیماریهای قلبی، و حتی در دوران حساس بارداری، اهمیت پیشگیری و درمان به موقع را دوچندان میکند.
به یاد داشته باشید که پیشگیری از بیماری لثه همیشه آسانتر، کمهزینهتر و مؤثرتر از درمان آن در مراحل پیشرفته است. با سرمایهگذاری بر روی سلامت لثههایتان، در واقع بر روی سلامت کلی و کیفیت زندگی خود سرمایهگذاری میکنید.