یکی از عوارض و ناهنجاری های دهان و دندان که می تواند موجب بروز ناراحتی های بسیاری از جمله پوسیدگی، شکستگی دندان ها، عفونت لثه، مشکلات گفتاری و بلع و بروز دردهای مختلف در نواحی مختلف صورت و سر شود، آندربایت (Underbite) می باشد. که مشکلات زیادی را برای افراد به وجود آورده و اعتماد بنفس آنها را تحت تاثیر قرار میدهد.
این ناهنجاری فک و دندانی موجب برهم ریختگی زیبایی دندان های فرد و از بین رفتن جذابیت و زیبایی چهره و لبخند او می گردد. در واقع آندربایت نوعی ناهنجاری اساسی محسوب می شود که در صورت عدم درمان به موقع آن، احتمال آسیب های جدی تر وجود دارد. در این مطلب تصمیم داریم به بررسی کامل پرداخته و همچنین موثرترین روش های درمانی از جمله ارتودنسی خواهیم کرد.
آندربایت underbite یکی از پیچیده ترین ناهنجاری های دندانی-فکی است که در آن، دندان های فک پایین جلوتر از دندان های فک بالا قرار میگیرند. این ناهنجاری و اختلال برعکس اوربایت و اورجت بوده، دندانهای دو فک روی هم قرار نمیگیرند و دندانهای بالایی توسط پایینیها پوشیده خواهند شد.این وضعیت که میتواند از حالت خفیف تا بسیار شدید متغیر باشد، علاوه بر تاثیر منفی بر زیبایی و هماهنگی چهره، مشکلات عملکردی متعددی مانند اختلال در جویدن، تکلم و دردهای مفصلی را به همراه دارد.
جلو بودن فک پایین باعث میشود توازن چهره فرد به هم خورده و بخش زیادی از جذابیت صورت افراد را از بین میبرد؛ از همین رو کسانی که به عارضه Underbite دچار شدهاند، باید هرچه سریعتر برای درمان آن اقدام کنند. این وضعیت به عنوان مال اکلوژن یا پروگناتیسم کلاس III نیز طبقه بندی میشود.
Underbite میتواند از نظر شدت متفاوت باشد؛ برخی در شرایط جدیتر از سایرین هستند و باید در اسرع وقت اصلاح شوند؛ در حالی که برخی دیگر ماهیت خفیفتری دارند. اکثر مردم به اشتباه فکر میکنند که این یک مشکل زیبایی دندان است، اما در واقع این عارضه بیشتر از یک مشکل ساده زیبایی است ولی اگر برای مدت طولانی درمان نشود، شدیدتر شده و در واقع میتواند عواقب جدی دندانی و پزشکی مانند درد و ناراحتی ناشی از ناهماهنگی فک ایجاد کند.
در نتیجه میتواند کیفیت زندگی شما را حین گاز گرفتن و جویدن غذا به شدت کاهش دهد و همچنین میتواند الگوهای صحبت کردن و توانایی شما را مهار کند. موقعیت غیر طبیعی دندان های پایین میتواند باعث اختلالات گفتاری قابل توجهی در شما شود.
علت اصلی ایجاد آندربایت، عدم هماهنگی در رشد استخوان های فک است که اغلب ریشه در عوامل ژنتیکی دارد. با این حال، برخی عادات و شرایط محیطی نیز میتوانند در بروز یا تشدید این مشکل نقش داشته باشند.
آندربایت درجات مختلفی دارد، بر اساس سن بیمار و شدت مشکل، بهترین روش اصلاح آندربایت را توصیه میکند. در صورتی که این مشکل خفیف باشد نیاز به درمان نیست (با تشخیص دندانپزشک). در اکثر موارد، از روشهای غیرجراحی برای اصلاح آندربایت استفاده میشود. ولی نوع شدید آن که مشکلات آندربایت به شدت تجاوز کرده یا بیماران مسنتر هستند، که در درازمدت روی سلامت دهان و دندان تاثیرگذار است، احتمالا نیاز به روشهای جراحی داشته باشند و حتما باید درمان شود.
در صورتی که خود یا فرزندتان با این مشکل مواجه شدهاید، باید ابتدا به یک پزشک متخصص و ماهر مراجعه کنید. بعد از بررسیها و معاینات لازم، پزشک شما تشخیص میدهد که کدام روش درمانی برایتان مناسبتر است. درمان آندربایت در سنین پایین نتایج بسیار بهتری به همراه دارد، زیرا فک ها هنوز در حال رشد هستند و هدایت رشد آنها آسان تر است.
در اینجا برخی از رایج ترین روشها برای درمان این اختلال را بررسی میکنیم.
موثرترین روش برای درمان کردن جلو زدن دندانهای پایینی، ارتودنسی است. این روش درمانی معمولا در سنین ۷ تا ۱۲ سال انجام میشود که هنوز استخوان فک کمی نرم است و میتوان ساختار آن را تغییر داد.
در این روش، از سیمها و بریسهای مختلفی استفاده میشود تا دندانهای فک پایین به سمت عقب هدایت شوند و فک به جایگاه اصلی خود برگردد. انواع مختلف ارتودنسی مثل ارتودنسی فلزی، ارتودنسی ثابت، ارتودنسی متحرک، ارتودنسی سرامیکی و ارتودنسی شفاف برای افرادی که با ظاهر سیمها و براکتهای ارتودنسی مشکل دارند، وجود دارد که میتواند این عارضه را درمان کند.
در بعضی از موارد میتوان با ابزارهای ارتودنسی مثل ریتینرها، هدگیرها و اکسپندرها این مشکل را برطرف کرد. سایز و ظاهر این ابزارها مانع از این است که بیماران به راحتی این روش درمانی را بپذیرند.
در بزرگسالانی که به آندربایت متوسط تا شدید اسکلتی مبتلا هستند، تنها راه درمان قطعی و دستیابی به نتایج ایده آل، ترکیبی از ارتودنسی و جراحی فک است. جراحی فک یا ارتودنسی به تنهایی در این موارد کافی نیست.
تصمیمگیری درباره درمان آندربایت بستگی به شدت ناهنجاری و تاثیر آن بر زندگی روزمره دارد. اگر این مشکل تنها جنبه زیبایی داشته باشد، برخی افراد امکان دارد نیازی به درمان احساس نکنند؛ اما در مواردی که ناهنجاری باعث مشکلات فکی، درد یا دشواری در جویدن شود، مراجعه به متخصص ارتودنسی یا جراح فک ضروری خواهد بود. همچنین، درمان زودهنگام در کودکان میتواند از بروز مشکلات شدیدتر در آینده جلوگیری کند.
| روش درمان | گروه سنی هدف | شدت مشکل | نیاز به جراحی؟ |
| فیس ماسک | کودکان (۷-۱۰ سال) | متوسط تا شدید | خیر |
| ارتودنسی جبرانی | نوجوانان و بزرگسالان | خفیف | خیر |
| ارتودنسی با جراحی | بزرگسالان | متوسط تا شدید | بله |
| ارتودنسی نامرئی | نوجوانان و بزرگسالان | بسیار خفیف | خیر |
چنانچه درمان زودهنگام برای رفع آندربایت انجام نشود، این وضعیت غیرطبیعی مشکلات متعددی را بر روی سلامت و زیبایی چهره و دهان و دندان های فرد به موازات بالا رفتن سن ایجاد میکند. عوارض شایع ناشی از درمان نکردن آندربایت عبارت است از:
آندربایت یک ناهنجاری فکی و دندانی به حساب میآید که میتواند بر زیبایی چهره، عملکرد دهان و سلامت فک تاثیر بگذارد. این وضعیت ممکن است در اثر عوامل ژنتیکی، رشد نامتعادل فک یا عادات نادرست دوران کودکی ایجاد شود.
در صورتی که بعد از بررسی علائم و علت آندربایت متوجه شدید این عارضه ارثی و ژنتیکی است، کار خاصی برای جلوگیری از آن نمیتوانید انجام دهید. اما اگر یک فرزند خردسال دارید، میتوانید با کاهش زمان استفاده از پستانک و جلوگیری ازمکیدن انگشتان او، از این مشکل جلوگیری کنید.
درمان زودهنگام، میتواند از بروز مشکلات جدیتر جلوگیری کند. بنابراین، در صورت داشتن این مشکل، وجود روش های پیشرفته تقریبا تمام موارد آندربایت قابل درمان هستند. مشورت با یک متخصص ارتودنسی یا جراح فک بهترین راه برای انتخاب روش درمانی مناسب خواهد بود.
